باوجود طرح‌هایی که برای پیشرفت نیمه‌تمام‌های صنعتی تاکنون در نظر گرفته شده است با این حال آمار اعلام شده از سوی وزارت صنعت، معدن و تجارت بیانگر آن است.

دو دستورالعمل جدید برای تعیین تکلیف طرح‌های در دست اجرا از سوی وزارت صنعت، معدن و تجارت صادر شد. براساس دستورالعمل جدید این وزارتخانه در راستای ساماندهی جوازهای تاسیس صادره طرح حذف طرح‌هایی که در طول یک سال پیشرفت فیزیکی نداشته‌اند در دستور کار قرار گرفت. اتمام طرح‌های نیمه‌تمام صنعتی را می‌توان یکی از برنامه‌های اصلی دولت یازدهم دانست، هدفی که تامین سرمایه مورد نیاز یکی از پیش‌نیازهای تحقق آن بوده؛ در این راستا نیز تزریق تسهیلات برای تامین نقدینگی این واحدها به گونه‌های مختلف در دستور کار قرار گرفته است.
باوجود طرح‌هایی که برای پیشرفت نیمه‌تمام‌های صنعتی تاکنون در نظر گرفته شده است با این حال آمار اعلام شده از سوی وزارت صنعت، معدن و تجارت بیانگر آن است که تا ۸ ماه منتهی به آبان سال جاری در مجموع ۸۸ هزار و ۸۵۷ فقره طرح نیمه‌تمام صنعتی با پیشرفت فیزیکی صفر تا ۹۹درصد در کشور ثبت شده است که بخش اعظمی از این طرح‌ها از پیشرفت فیزیکی صفر تا ۲۰ درصدی برخوردار هستند. تعدد جوازهای تاسیس صادره با پیشرفت فیزیکی صفر تا ۲۰درصد موجب شد تا این وزارتخانه اقدام به ابلاغ دستورالعمل فوق به سازمان صنعت،معدن و تجارت استان‌ها کند. براساس این دستورالعمل استان‌ها موظفند طرح‌هایی را که از پیشرفت فیزیکی صفر درصد برخوردارند و یک سال از زمان صدور جواز آنها گذشته به‌صورت مستقیم باطل کنند و در صورتی که وزارت صنعت، معدن و تجارت استان‌ها در این خصوص اقدامی صورت ندهند جواز این طرح‌ها به‌صورت اتوماتیک باطل خواهد شد.علاوه بر حذف طرح‌هایی که از پیشرفت فیزیکی صفر درصد برخوردارند وزارت صنعت، معدن و تجارت حذف ثبت برند برای طرح‌هایی را که تنها به دریافت جواز اکتفا می‌کنند در دستور کار قرار داده است. براساس دستورالعمل جدید وزارت صنعت، معدن و تجارت از این پس طرح‌هایی که به مرحله پروانه بهره‌برداری رسیده باشند مجاز به ثبت برند خواهند بود که این دستورالعمل نیز افت درخواست برای صدور جواز را به همراه خواهد داشت؛ به گفته فعالان صنعتی پیش از این برخی از افراد اقدام به دریافت جواز کرده و با ایجاد برند اقدام به فروش جواز دریافتی می‌کردند، بدون اینکه قدمی برای پیشبرد طرح برداشته باشند. حال با توجه به دستورالعمل وزارت صنعت،معدن و تجارت از این پس از ایجاد برند بدون پیشرفت فیزیکی طرح که به کاسبی برای برخی از افراد بدل شده بود، جلوگیری خواهد شد.

با توجه به دستورالعمل جدید وزارت صنعت، معدن و تجارت و حذف طرح‌هایی که یک سال از زمان صدور جواز آنها گذشته و هیچ اقدامی برای پیشرفت آنها صورت نگرفته باشد می‌توان گفت از ماه آینده شاهد افت آمار طرح‌های با پیشرفت فیزیکی صفر درصد خواهیم بود و به این طریق روند واقعی‌سازی طرح‌های صنعتی استارت خواهد خورد و شاهد شفافیت در وضعیت موجود طرح‌های در دست اجرا خواهیم بود.

صنایع کوچک؛ پیشرو نیمه‌تمام‌ها

آمار اعلام شده بیانگر آن است که از مجموع ۸۸ هزار و ۸۵۷ فقره طرح نیمه‌تمام صنعتی با پیشرفت فیزیکی صفر تا ۹۹ درصد موجود در کشور، ۸۲ هزار و ۲۳ فقره طرح به صنایع کوچک و متوسط با اشتغال ۱۰ نفر کارکن و کمتر و ۱۰ تا ۵۰ نفر کارکن اختصاص دارد. در این خصوص می‌توان به وجود ۳۳ هزار و ۱۳۲ فقره طرح به صنایع ۱۰ نفر کارکن و کمتر و ۴۸ هزار و ۸۹۱ فقره طرح نیز به صنایع با اشتغال‌زایی ۱۰ تا ۵۰ نفر کارکن اشاره کرد. با این شرایط می‌توان گفت سهم سایر گروه‌ها (۵۰ تا ۱۰۰ نفر کارکن و ۱۰۰ کارکن و بیشتر) تنها ۶ هزار و ۸۳۴ فقره طرح است. براساس آمار اعلام شده مجموع طرح‌های در دست اجرا با پیشرفت فیزیکی صفر تا ۲۰ درصد در مدت زمان مورد بررسی برابر با ۶۶هزار و ۵۳۳ فقره است و بیشترین طرح‌های در دست اجرا برای این بخش نیز به گروه ۱۰ تا ۵۰ نفر کارکن اختصاص دارد؛ به‌طوری که در حال حاضر در مجموع ۳۶هزار و ۱۸۲ فقره طرح در دست اجرا برای این بخش ثبت شده است.

برای صنایع کوچک با اشتغال ۱۰ نفر کارکن و کمتر نیز ۲۶ هزار و ۲۱فقره طرح در دست اجرا با پیشرفت فیزیکی صفر تا ۲۰ درصد وجود دارد، طرح‌هایی که برای راه‌اندازی نیازمند سرمایه کمتری هستند، اما عدم تامین به موقع سرمایه، این طرح‌ها را نیز با مشکلات بسیاری مواجه کرده است. طرح‌های در دست اجرای ثبت شده برای ۵۰ تا ۱۰۰ نفر کارکن نیز برابر با ۲ هزار و ۵۲۶ فقره طرح است، اما برای صنایع بزرگ با ۱۰۰ نفر کارکن و بیشتر با این پیشرفت فیزیکی نیز در حال حاضر هزار و ۸۰۴ فقره طرح در دست اجرا است. سرمایه پیش‌بینی‌شده برای طرح‌های با پیشرفت فیزیکی صفر تا ۲۰ درصد نیز بیش از ۵میلیون و ۵۷۰ هزار میلیارد ریال است و برای این بخش نیز اشتغال‌زایی بیش از یک میلیون و ۷۵۷ هزار نفری پیش‌بینی شده است.

طرح‌های با پیشرفت ۲۰ تا ۴۰ درصد

اما برای طرح‌های با پیشرفت فیزیکی ۲۰ تا ۴۰ درصد نیز در مدت زمان مورد بررسی در مجموع ۵هزار و ۸۹۱ فقره طرح نیمه‌تمام ثبت شده است. در این گروه نیز طرح‌های ۱۰ تا ۵۰ نفر کارکن بیشترین طرح نیمه‌تمام را به خود اختصاص داده است. مجموع طرح‌های نیمه‌تمام این بخش برابر با ۳ هزار و ۵۳۱ فقره طرح است. طرح‌های نیمه‌تمام برای گروه ۱۰ نفر کارکن و کمتر نیز برابر با هزار و ۶۴۱ فقره طرح است و گروه ۵۰ تا ۱۰۰ نفر کارکن نیز ۳۷۸ فقره طرح نیمه‌تمام را به خود اختصاص داده‌اند اما ۳۴۱ فقره طرح نیمه‌تمام با پیشرفت فیزیکی ۲۰ تا ۴۰ درصد برای گروه ۱۰۰ نفر کارکن و بیشتر ثبت شده است. سرمایه پیش‌بینی‌شده برای طرح‌هایی که پیشرفت فیزیکی ۲۰ تا ۴۰ درصد دارند نیز حدود ۷۱۱ هزار میلیارد ریال است و برای این گروه اشتغال بیش از ۲۴۳ هزار نفری پیش‌بینی شده است.

طرح‌های با پیشرفت ۴۰ تا ۶۰ درصد

از سوی دیگر، براساس داده‌های اعلام‌شده، در مدت زمان مورد بررسی طرح‌های با پیشرفت فیزیکی ۴۰ تا ۶۰ درصد نیز در مجموع ۵ هزار و ۱۹۵ فقره طرح را به خود اختصاص داده‌اند. طرح‌های نیمه‌تمام ثبت‌شده در گروه ۱۰ نفر کارکن و کمتر با پیشرفت فیزیکی ۴۰ تا ۶۰ درصد برابر با هزار و ۶۷۷ فقره است. برای گروه ۱۰ تا ۵۰ نفر کارکن نیز که بیشترین طرح‌های نیمه‌تمام این گروه را به خود اختصاص داده‌اند ۲ هزار و ۹۳۲ فقره طرح به ثبت رسیده است. اما برای طرح‌های ۵۰ تا ۱۰۰ نفر کارکن نیز طرح‌های نیمه‌ تمام اعلام شده برابر با ۲۸۸ طرح است. از سوی دیگر برای گروه ۱۰۰ نفر کارکن و بیشتر نیز در این مدت در مجموع ۲۹۸ فقره طرح نیمه‌تمام ثبت شده است. سرمایه مورد نیاز پیش‌بینی شده برای این طرح‌ها نیز حدود ۴۴۰ هزار میلیارد ریال است و میزان اشتغال پیش‌بینی شده برای این گروه نیز حدود ۱۹۳ هزار نفر است.

طرح‌های با پیشرفت ۶۰ تا ۸۰ درصد

همچنین با بررسی آمار اعلام‌شده می‌توان گفت برای این گروه نیز در مدت زمان مورد بررسی در مجموع ۶هزار و ۴۳۹ طرح به ثبت رسیده که طرح‌های نیمه‌ تمام اعلام‌شده برای گروه ۱۰ نفر کارکن و کمتر برابر با ۲ هزار و ۱۹۴ فقره طرح است. برای گروه ۱۰ تا ۵۰ نفر کارکن نیز که در این گروه بیشترین طرح‌های نیمه‌تمام را به خود اختصاص داده‌اند ۳ هزار و ۵۵۵ فقره طرح به ثبت رسیده است. اما برای گروه ۵۰ تا ۱۰۰ نفر کارکن نیز طرح‌های نیمه‌تمام اعلام شده برابر با ۳۹۴ فقره طرح است و گروه ۱۰۰ نفر کارکن و بیشتر نیز در مجموع ۲۹۶ طرح نیمه‌تمام را به خود اختصاص دادند. سرمایه مورد نیاز پیش‌بینی‌شده برای این طرح‌ها نیز حدود ۶۷۵ هزار میلیارد ریال است و میزان اشتغال پیش‌بینی شده برای این گروه حدود ۲۱۱ هزار نفر است.

طرح‌های با پیشرفت ۸۰ تا ۱۰۰ درصد

اما در گروه طرح‌هایی که پیشرفت فیزیکی ۸۰ تا ۱۰۰ درصد دارند، نیز در مجموع چهار هزار و ۷۹۹ فقره طرح نیمه‌تمام به ثبت رسیده است که هزار و ۵۹۹ فقره طرح به گروه ۱۰ نفر کارکن و کمتر اختصاص دارد. برای گروه ۱۰ تا ۵۰ نفر نیز طرح‌های نیمه‌تمام ثبت شده برابر با ۲ هزار و ۶۹۱ فقره طرح است و می‌توان گفت طرح‌های نیمه‌تمام در این گروه بیش از سایر گروه‌ها است، اما در گروه ۵۰ تا ۱۰۰ نفر در مجموع ۲۸۰ فقره طرح است. طرح‌های نیمه‌تمام ثبت شده در گروه ۱۰۰ نفر کارکن و بیشتر نیز برابر با ۲۲۹ فقره طرح است. سرمایه مورد نیاز پیش‌بینی شده برای این طرح‌ها حدود ۵۲۶ هزار میلیارد ریال است و میزان اشتغال پیش‌بینی شده برای این گروه نیز بیش از ۱۶۶ هزار نفر است.

2 دستورالعمل جدیدبرای تعیین تکلیف طرح های صنعتی

منبع: دنیای اقتصاد