جزئیات تجارت ایران با ۱۰ شریک اول تجاری‌اش در ثلث دوم سال ۱۳۹۵ اعلام شد.

براساس آمارها، روند صادرات ایران به ۶ کشور «چین، عراق، کره‌جنوبی، هند، پاکستان و عمان» مثبت گزارش شده، اما روند صادرات کشور به ۴ کشور «امارت متحده عربی، ترکیه، افغانستان و ژاپن» با افت روبه‌رو بوده است. این امر نشان می‌دهد که ایران در حفظ برخی از بازارهای هدف خود در سال ۹۵ چندان موفق عمل نکرده است. البته حجم کل صادرات ایران به ۱۰ مقصد عمده صادراتی در مدت مذکور، ۲۳ میلیارد و ۳۹۰ میلیون دلار ثبت شده که سهم ارزشی آن از کل صادرات ایران، ۸۳ درصد است که در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته، از نظر ارزشی با رشد ۵ درصدی مواجه بوده است. از سوی دیگر، مطابق آمار سازمان توسعه تجارت، ۱۰ مبدأ عمده وارد‌کننده کالا به ایران را به ترتیب «چین، امارات‌متحده عربی، کره جنوبی، ترکیه، آلمان، هند، فدراسیون روسیه، سوئیس، فرانسه و ایتالیا» شکل می‌دهند. میزان واردات کشور از ۱۰ مبدأ عمده وارداتی در ثلث دوم، از نظر ارزشی معادل ۲۱ میلیارد و ۳۵۸ میلیون دلار گزارش شده که در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته، از نظر ارزشی با افت ۵ درصدی مواجه بوده است. همچنین براساس آمار، واردات ایران از ۶ کشور «چین، امارات متحده عربی، کره‌جنوبی، ترکیه، هند، سوئیس» در مدت مذکور با افت روبه‌رو بوده که این می‌تواند اتفاق مثبتی در تجارت خارجی کشور باشد. اما از سوی دیگر، واردات ایران در همین مدت، از ۴ کشور «آلمان، فرانسه و ایتالیا و فدراسیون روسیه» با رشد مواجه بوده است. این تحلیل نشان می‌دهد که مبادی وارداتی ایران در سال ۹۵ با چرخش از آسیا به سمت اروپا در حال تغییر بوده است. همچنین مطابق آمارها، واردات کالاهای واسطه‌ای بیشترین سهم را از کل واردات کشور در ۸ ماه منتهی به آبان سال ۹۵ به خود اختصاص داده است.
۱۰ قلم عمده صادراتی
براساس آمار منتشر شده از سوی سازمان توسعه تجارت، سبد صادراتی در ۸ ماه منتهی به آبان ۱۳۹۵، نشان می‌دهد که میزان صادرات قطعی کالاهای غیرنفتی کشور، ۸۱ میلیون و ۷۶۱ هزارتن به ارزش ۲۸ میلیارد و ۱۱۷میلیون دلار بوده که در مقایسه بـا مـدت مشـابه سـال گذشـته، از لحاظ وزنی ۰۳/ ۲۹ درصد رشد و از نظر ارزشی رشد ۷۴/ ۵ درصدی را تجربه کرده است.
همچنین مطابق آمارها، اقلام عمده صادراتی در ۸ ماه منتهی به آبان ۹۵ شامل محصولات پتروشیمی به ارزش ۸ میلیارد و ۶۲۵ میلیون دلار با سهم بیش از ۳۰ درصد از حجم صادرات ثبت شده است که در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته از نظر ارزشی با افت ۲ درصدی مواجه بوده است. حجم صادرات میعانات گازی در مدت مذکور، ۴ میلیارد و ۵۱۹ میلیون دلار گزارش شده که از نظر ارزشی نسبت به مدت مشابه سال گذشته با رشد بیش از ۴۷ درصدی مواجه بوده است. همچنین میزان صادرات گاز طبیعی در همین مدت، از نظر ارزشی یک میلیارد و ۹۵۲ میلیون دلار گزارش شده است که در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته حجم صادرات در این بخش، با افت ۹ درصدی مواجه بوده است. همچنین مطابق آمارها، سهم صادراتی صنعت کشور در مدت مذکور، ۹ میلیارد و ۵۹۶ میلیون دلارگزارش شده که در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته هم از نظر ارزشی و هم وزنی با رشد مواجه بوده است.
همچنین میزان صادرات فرش و صنایع‌دستی در همین مدت، ۲۱۹ میلیون دلار ثبت شده که در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته، از نظر وزنی با افت ۱۷درصدی و از نظر ارزشی با رشد ۱۴ درصدی مواجه بوده است. از سوی دیگر، میزان صادرات در بخش کشاورزی نیز ۲ میلیارد و ۴۱۸ میلیون دلار گزارش شده که از نظر وزنی نسبت به مدت مشابه سال گذشته با رشد ۲۴ درصدی مواجه بوده، اما از نظر ارزشی تفاوتی را شاهد نیستیم. مطابق آمار سازمان توسعه تجارت، حجم صادرات در بخش معدن، ۷۸۸ میلیون دلار گزارش شده است که در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته هم از نظر ارزشی و هم وزنی رشد را تجربه کرده است. نکته قابل‌تامل در اقلام صادراتی این است که محصولات پتروشیمی و گاز طبیعی به‌رغم اینکه از نظر ارزشی با افت روبه‌رو بودند، اما به لحاظ وزنی رشد را تجربه کرده‌اند. از همین‌رو، سهم بالای حجم صادرات ایران را در مدت مذکور، به همراه صادرات میعانات گازی به خود اختصاص داده‌اند. همچنین مطابق آمارها، درصد صادرات غیرنفتی بدون احتساب خدمات در ثلث دوم، ۸۴ درصد ثبت شده است.
۱۰ بازار عمده هدف
همچنین براساس آمارها، ۱۰ مقصد عمده صادراتی کشور در هشت ماه منتهی به آبان ۹۵، به ترتیب کشورهای «چین، امارات، عراق، ترکیه و کره‌جنوبی، هند، افغانستان، ژاپن، پاکستان و عمان» گزارش شده است. حجم کل صادرات ایران به این ۱۰ مقصد صادراتی در مدت مذکور، ۲۳ میلیارد و ۳۹۰ میلیون دلار ثبت شده که سهم ارزشی آن از کل صادرات ایران، ۸۳ درصد را شامل می‌شود که در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته، با رشد ۵ درصدی از نظر ارزشی مواجه بوده است.
براساس آمار، ایران توانسته در مدت مذکور، ۵ میلیارد و ۱۱ میلیون دلار با سهم ارزشی بیش از ۱۷ درصد، صادرات به چین انجام دهد که در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته، از نظر ارزشی با رشد ۲ درصدی مواجه بوده است. همچنین ایران در مدت مذکور، معادل ۴ میلیارد و ۳۷۱ میلیون دلار، صادرات به امارات‌متحده عربی داشته که در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته، با افت بیش از ۱۵ درصدی مواجه بوده است. از سوی دیگر در همین مدت ایران معادل ۴ میلیارد و ۶۸ میلیون دلار صادرات به عراق داشته که در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته، از نظر ارزشی رشدی نزدیک به ۲ درصدی را تجربه کرده است. ترکیه چهارمین مقصد صادراتی ایران است که در همین مدت، معادل ۲ میلیارد و ۶۰۶ میلیون دلار ، صادرات از ایران به این کشور انجام شده که در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته، از نظر ارزشی با افت ۱۰ درصدی مواجه بوده است. کره‌جنوبی پنجمین مقصد صادراتی ایران است که براساس آمار گمرک، حجم صادرات ایران به این کشور، ۲ میلیارد و ۱۴۴ میلیون دلار گزارش شده که در مقایسه با سال گذشته با رشد ارزشی بیش از ۷۰۸درصد مواجه شده است. براساس آمار منتشر شده، هند دیگر مقصد صادراتی ایران است که در همین مدت توانسته است به میزان یک میلیارد و ۸۸۵ میلیون دلار صادرات به این کشور انجام دهد. سهم ارزشی این کشور در کل صادرات، ۷/ ۶ درصد گزارش شده که در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته، ۵ درصد رشد را نشان می‌دهد. افغانستان از دیگر بازارهای صادراتی مهم ایران به‌شمار می‌رود که میزان صادرات ایران به این کشور در مدت مذکور، یک میلیارد و ۶۳۴ میلیون دلار گزارش شده و سهم آن از کل صادرات ایران در همین مدت، ۸/ ۵ درصد عنوان شده که نسبت به مدت مشابه سال گذشته، از نظر ارزشی با افت ۴ درصدی مواجه بوده است. این افت صادراتی نشان می‌دهد که ایران بازارهای خود را در افغانستان از دست داده است. هشتمین مقصد صادراتی ایران، ژاپن به‌شمار می‌رود که حجم صادرات ایران در ثلث دوم سال ۹۵، به این کشور، ۷۵۳ میلیون دلار گزارش شده که سهم ارزشی آن از کل صادرات ۷/ ۲ درصد است، البته آمارها نشان می‌دهد که صادرات ایران به ژاپن در مدت مذکور از نظر ارزشی، با افت ۱۹ درصدی روبه‌رو بوده است. پاکستان نیز از دیگر عمده مقاصد صادراتی ایران محسوب می‌شود که در مدت مذکور، توانسته است ۵۰۶ میلیون دلار کالا از ایران وارد کند که در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته، میزان صادرات ایران به این کشور، رشد ۲۸ درصدی را نشان می‌دهد. دهمین مقصد صادراتی ایران، کشور عمان است که ایران توانسته است در ۸ ماه منتهی به آبان سال جاری، ۴۱۲ میلیون دلار صادرات به این کشور انجام دهد که نسبت به مدت مشابه سال گذشته صادرات ایران به عمان در مدت مذکور با رشد ۷۷ درصدی مواجه بوده است.
۱۰ مبدأ عمده وارداتی ایران
از سوی دیگر، مطابق آمار سازمان توسعه تجارت، ۱۰ کشور عمده وارد‌کننده کالا به ایران، به ترتیب «چین، امارات‌متحده عربی، جمهوری کره، ترکیه، آلمان، هند، فدراسیون روسیه، سوئیس، فرانسه و ایتالیا» شکل می‌دهند. میزان واردات کشور در این مدت از ۱۰ مبدا وارداتی، از نظر ارزشی معادل۲۱ میلیارد و ۳۵۸ میلیون دلار گزارش شده است که در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته، از نظر ارزشی با افت ۵ درصدی مواجه بوده است.
براساس آمارها، در ۸ ماه منتهی به آبان سال‌جاری، ایران معادل ۶ میلیارد و ۴۶۹ میلیون دلار کالا از چین وارد کرده که در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته از نظر ارزشی با افت ۵ درصدی روبه‌رو بوده است. دومین کشور وارد‌کننده کالا به ایران، امارات‌متحده عربی است که در مدت مذکور، به میزان ۴ میلیارد و ۶۷۹ میلیون دلار به ایران صادرات انجام داده که از نظر ارزشی نسبت به مدت مشابه سال گذشته با افت ۱۱ درصدی مواجه بوده است. همچنین ایران در مدت مذکور، معادل ۲ میلیارد و ۱۴۸ میلیون دلار کالا از کره‌جنوبی وارد کرده که میزان واردات ایران از این کشور نسبت به مدت مشابه سال گذشته، هم از نظر ارزشی با افت روبه‌رو بوده است. سهم ارزشی واردات ایران از این کشور از کل واردات کشور، نزدیک به ۸ درصد گزارش شده است. ترکیه چهارمین کشور صادر‌کننده کالا به ایران است که در مدت مذکور توانسته معادل یک میلیارد و ۷۶۰ میلیون دلار کالا به ایران صادر کند که صادرات این کشور هم مشابه سه کشور دیگر، نسبت به مدت مشابه سال گذشته هم از نظر ارزشی با افت روبه‌رو بوده است. پنجمین کشور عمده صادر‌کننده کالا به ایران، آلمان است که در ۸ ماه منتهی به آبان سال ۹۵، توانسته معادل یک میلیارد و ۴۶۱ میلیون دلار کالا به ایران صادر کند که بر خلاف ۴ کشور ذکر شده، نسبت به مدت مشابه سال گذشته، صادرات این کشور به ایران، از نظر ارزشی با رشد مواجه بوده است. از دیگر کشورهای صادرکننده کالا به ایران می‌توان هند را نام برد که در مدت مذکور توانسته معادل یک میلیارد و ۲۹۷ میلیون دلار به ایران صادرات داشته باشد که در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته، با افت ۱۵ درصدی مواجه بوده که این امر نشان می‌دهد میزان واردات ایران از این کشور روند کاهشی داشته است. همچنین میزان واردات ایران از فدراسیون روسیه یک میلیارد و ۱۹۶ میلیون دلار گزارش شده که از نظر ارزشی نسبت به مدت مشابه سال گذشته با رشد ۲۱۳ درصدی مواجه بوده است. مطابق آمار سازمان توسعه تجارت، میزان واردات ایران از سوئیس در ۸ ماه منتهی به آبان سال ۹۵، معادل یک میلیارد و ۱۶ میلیون دلار گزارش شده که در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته، از نظر ارزشی با افت ۳۸ درصدی مواجه بوده است. ازسوی دیگر، آمارها نشان می‌دهد میزان واردات ایران از فرانسه در مدت مذکور، ۶۶۷ میلیون دلار گزارش شده که از نظر ارزشی نسبت به مدت مشابه سال گذشته با رشد ۳۴ درصدی روبه‌رو بوده است. ایتالیا از دیگر شرکای تجاری ایران و جزو دهمین مبادی وارداتی کشور به‌شمار می‌رود که در ثلث دوم سال ۹۵، موفق شده ۶۶۴ میلیون دلار صادرات به ایران انجام دهد که در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته با رشد ۱۳ درصدی مواجه بوده است. تحلیل آماری گویای این است که مبادی وارداتی ایران در سال ۹۵ با چرخش از آُسیا به سمت اروپا در حال تغییر بوده است؛ به‌طوری‌که میزان واردات ایران از شرکای تجاری‌اش در آسیا در مدت مذکور با افت مواجه بوده و این در حالی است که تمایل ایران به واردات از کشورهای اروپایی بیشتر شده است، به‌طوری‌که میزان واردات ایران از کشورهایی چون آلمان، فرانسه و ایتالیا در سال ۹۵ به نسبت سال ۹۴ افزایش یافته است.
واردات به تفکیک کالاهای مصرفی
از سوی دیگر، مطابق آمار سازمان توسعه تجارت، میزان واردات کالاهای واسطه‌ای در ۸ ماه منتهی به آبان سال ۹۵، ازنظر وزنی ۱۶ میلیون و ۶۷۴ هزار تن به ارزش ۱۶ میلیارد و۱۱۶ میلیون دلار گزارش شده که سهم ارزشی آن از کل واردات کشور، ۹/ ۵۸ درصد بوده است. همچنین مطابق آمارها، میزان واردات کالاهای سرمایه‌ای در مدت مذکور، از نظر وزنی ۴۸۰ هزارتن به ارزش ۵ میلیارد و ۳۳۷ میلیون دلار گزارش شده که سهم آن از کل واردات کشور از نظر ارزشی ۵/ ۱۹ درصد بوده است. کالاهای مصرفی از دیگر اقلام عمده وارداتی ایران درمدت مذکور به‌شمار می‌رود که مطابق آمارها، ارزش واردات اقلام مصرفی به ارزش ۳ میلیارد و ۸۵۸ میلیون دلار گزارش شده که سهم ارزشی آن از کل واردات کشور در مدت مذکور، ۱۴ درصد بوده است. از طرفی میزان واردات کالاهای طبقه‌بندی نشده در ثلث دوم سال ۹۵، از نظر ارزشی ۲ میلیارد و ۷۲ میلیون دلار گزارش شده که سهم آن از نظر ارزشی ۶/ ۷ درصد بوده است. بر این اساس می‌توان گفت واردات کالاهای واسطه‌ای به نسبت سایر اقلام کالایی، سهم عمده و بیش از ۵۰ درصد از کل واردات را به خود اختصاص می‌دهد.
 واردات کالا به تفکیک گروه‌های اقتصادی
براساس آمارها، میزان واردات ایران از کشورهای عضو سازمان همکاری اسلامی (OIC) در ۸ ماه منتهی به آبان سال ۹۵، معادل ۶ میلیارد و ۶۴۴ میلیون دلار گزارش شده که در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته از نظر وزنی و ارزشی با افت روبه‌رو بوده است. همچنین میزان واردات ایران از اتحادیه اروپا (EU) در مدت مذکور، معادل ۴ میلیارد و ۸۵۱ میلیون دلار گزارش شده که در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته، هم از نظر ارزشی و هم وزنی با رشد مواجه بوده است. شورای همکاری خلیج فارس (PGCC) از دیگر شرکای تجاری ایران به‌شمار می‌رود که توانسته در مدت مذکور، معادل ۴ میلیارد و ۱۵۸ میلیون دلار صادرات به ایران انجام دهد که در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته از نظر ارزشی و وزنی با افت روبه‌رو بوده است. مطابق آمارها، ایران همچنین توانسته در همین مدت، معادل ۲ میلیارد و ۴۵ میلیون دلار واردات از سازمان همکاری‌های اقتصادی(ECO) انجام دهد که در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته، از نظر ارزشی و وزنی با افت روبه‌رو بوده است. این در شرایطی است که میزان واردات ایران از کشورهای مستقل مشترک‌المنافع (CIS) در ثلث دوم سال ۹۵، هم از نظر ارزشی و هم وزنی نسبت به مدت مشابه سال گذشته با رشد مواجه بوده، به‌طوری‌که میزان واردات ایران از این کشورها، معادل یک میلیارد و ۵۱۴ میلیون دلار گزارش شده است. همچنین ایران توانسته در ۸ ماه منتهی به آبان سال ۹۵، معادل ۹۶۰ میلیون دلار از کشورهای عضو همکاری جنوب شرق آسیا (ASEAN) واردات انجام دهد که در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته که هم از نظر ارزشی و هم وزنی با رشد مواجه بوده است.
دنیای اقتصاد