از سرگیری همکاری با مؤسسات مالی بین‌المللی مدیرکل دفتر وام‌ها، مجامع و مؤسسات بین‌المللی سازمان سرمایه‌گذاری خارجی از آغاز دوباره همکاری با مؤسسات مالی بین‌المللی خبر داد.
با ورق خوردن آخرین ورق‌های تقویم سال ۱۳۹۵ اقتصاد ایران پای در راه سالی جدید گذاشت تا پایدارتر و قابل اطمینان‌تر از قبل به رشد خود ادامه دهد. با ثبت نرخ رشد اقتصادی دو رقمی و تورم تک رقمی، سال ۱۳۹۵ به‌عنوان سالی استثنایی معرفی شد. دراین سال با وجود تمام مشکلات ساختاری که اقتصاد ایران با آن مواجه است، نقطه عطفی برای رشدی پایدار آغاز شد. ۱۳۹۵ برای اغلب بخش‌های اقتصادی سالی ویژه و پرامید بود و تمام برآوردها و پیش‌بینی مراجع رسمی داخلی و خارجی حکایت از تداوم این حرکت در سال جدید دارد. دراین دوره زمانی تحولات مثبتی در عرصه اقتصاد رخ داد که هر یک می‌تواند بسترساز اتفاقات مثبت تری درآینده باشد.

یکی از بخش‌هایی که گوی سبقت را از دوره‌های قبل ربود و رشد کم نظیری را تجربه کرد، جذب سرمایه‌ گذاری خارجی و ورود سرمایه‌ گذاران جدید بود. براساس گزارش‌های رسمی وزارت امور اقتصادی و دارایی در فاصله زمانی یکم دی ماه ۱۳۹۴ تا دهم اسفند ۱۳۹۵ در مجموع ۱۲ میلیارد و ۴۸ میلیون و ۹۶۸هزار دلار سرمایه‌گذاری خارجی به تصویب هیأت سرمایه‌گذاری خارجی رسیده است که از میان استان ها، خراسان شمالی در جذب این سرمایه‌ها و از میان کشورها، آلمان با سه میلیارد و ۹۶۲ میلیون دلار در صدر کشورهای سرمایه‌گذار قرار دارد.

برپایه آمارهای موجود، بیشترین میزان جذب سرمایه‌گذاری خارجی تا قبل از حل موضوع هسته‌ای ایران در دولت یازدهم، به سال ۲۰۱۲ میلادی باز می‌گردد که رقمی نزدیک به ۴ میلیارد و ۷۰۰ میلیون دلار بود. این رقم در سال ۲۰۱۳ میلادی به ۳ میلیارد و ۱۰۰ میلیون دلار و در سال ۲۰۱۴ به رقم ۲ میلیارد و ۱۰۰ میلیون دلار و در نهایت در سال ۲۰۱۵ به ۲ میلیارد و ۵۰ میلیون دلار کاهش یافت.

با آغاز اجرای برجام، درهای اقتصاد کشور به سوی جهانیان برای تعامل سازنده و همکاری‌های مشترک گشوده شد که فقط در سال ۱۳۹۵ هیأت سرمایه‌گذاری خارجی ۹ میلیارد و ۱۷۵ میلیون و ۵۸۶ هزار دلار سرمایه‌گذاری مصوب در استان‌ها به تصویب رسانده است.

طبق گزارش ارسال شده از سوی سازمان سرمایه‌ گذاری خارجی، این سازمان ۱۲میلیارد و ۴۸ میلیون و ۹۶۸ هزار دلار سرمایه‌ گذاری خارجی مصوب به تفکیک استان از بعد برجام تا ۱۰ اسفند ماه سال۱۳۹۵ داشته است.

در این میان خراسان شمالی با جذب بیش از سه میلیارد و ۳۷۸ میلیون دلار بیش از سایر استان‌ها سرمایه‌گذاری خارجی جذب کرده است و پس از آن استان آذربایجان شرقی با ۱٫۵ میلیارد دلار قرار دارد. همچنین استان‌های اصفهان، تهران و سیستان و بلوچستان هرکدام توانسته‌اند بیش از یک میلیارد دلار سرمایه‌گذاری خارجی در مدت یاد شده جذب کنند.

از دیگر استان‌های موفق در جذب سرمایه‌گذاری خارجی می‌توان به آذربایجان غربی، البرز، بوشهر، چهارمحال و بختیاری، خراسان جنوبی، خراسان رضوی، خوزستان، فارس، قزوین، قم، کردستان، کرمان، گلستان، گیلان، لرستان، مازندران، مرکزی، هرمزگان، همدان و یزد اشاره کرد.

ارمنستان، اسپانیا، افغانستان، آلمان، امارات، انگلستان، ایرلند، بلاروس، ترکیه، جزایر باربادوس، جمهوری آذربایجان، چین، روسیه، سریلانکا، عراق، عمان، فرانسه، قبرس، کویت، مالزی، هلند، هندوستان و ونزوئلا از جمله کشورهایی هستند که اقدام به سرمایه‌ گذاری در ایران کرده‌اند.

در این میان آلمان با سه میلیارد و ۹۶۲ میلیون دلار سرمایه‌ گذاری خارجی مصوب برای ۱۷ طرح جدید، در صدر کشورهای سرمایه‌ گذار در ایران قرار دارد و پس از آن اسپانیا با سه میلیارد و ۲۰۰ میلیون دلار قرار گرفته است. در بین سرمایه‌ گذاران خارجی یک ایرانی مقیم خارج از کشور نیز دیده می‌شود که هفت میلیون دلار سرمایه‌ گذاری مصوب دارد.

شناسایی ۸۲۵ فرصت سرمایه‌‌گذاری خارجی در استان‌ها

درحالی که اشتیاق سرمایه‌ گذاران خارجی برای ورود به بخش‌های مختلف اقتصاد ایران افزایش یافته است، مسئولان دولت ایران نیز فرصت‌های سرمایه‌گذاری را شناسایی و به علاقه مندان به حضور درایران معرفی کرده‌اند. درهمین زمینه مدیرکل دفتر سرمایه‌گذاری خارجی وزارت امور اقتصاد و دارایی از تصویب بیش از ۹ میلیارد دلار توسط هیأت سرمایه‌گذاری برای سرمایه‌گذاری خارجی درسال گذشته خبر داد. به گفته احمد جمالی بعد از برجام بیش از ۱۲ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری خارجی مصوب هیأت سرمایه‌گذاری خارجی در استان‌ها داشته‌ایم.

وی یکی از اهداف دولت تدبیر و امید را تمرکز زدایی و توسعه پایدار دانست و افزود: طی ۱۱ ماه گذشته ۵۲۰۰ فرصت سرمایه‌گذاری خارجی در تمام استان‌ها شناسایی شده است که در این بین ۸۲۵ فرصت نهایی را به سرمایه‌گذاران خارجی معرفی کرده‌ایم.

جمالی با بیان اینکه در گذشته سه یا چهار استان کشور در زمینه سرمایه‌گذاری خارجی مدنظر بود، تصریح کرد: خوشبختانه بعد از برجام این نگاه نیز تغییر کرد و هم‌اکنون سرمایه‌گذاری خارجی در ۲۸ استان کشور در حال انجام بوده و این امر بیانگر ظرفیت‌های بالای سراسر ایران است.

مدیرکل دفتر سرمایه‌گذاری خارجی وزارت امور اقتصاد و دارایی با بیان اینکه سرمایه‌گذاری خارجی یکی از بندهای اصلی اقتصاد مقاومتی است، اظهار داشت: تاکنون سرمایه‌گذاری‌های زیادی مانند پول، ماشین‌آلات و تجهیزات وارد کشور شده است.

وی با یادآوری اینکه سرمایه‌گذاری خارجی نسبت به هدف‌گذاری در حوزه اقتصاد مقاومتی رقم بالاتری دارد، گفت: در سال ۹۵ طرح هفت میلیارد دلاری که برای جذب سرمایه‌ گذار خارجی تعریف شده بود، محقق شد و برای نقل و انتقال پول سرمایه‌گذاری خارجی در کشور تاکنون مشکلی نداشته‌ایم.

این مسئول افزود: بسیاری از طرح‌های سرمایه‌گذاران در فرآیند ساخت و ساز بوده و در آینده‌ای نزدیک به بار می‌نشیند. وی تأکید کرد: برجام فصل تازه‌ای را در اقتصاد کشور رقم زد زیرا که شاهد ورود سیل آسای کشورهای مختلف برای سرمایه‌گذاری در ایران بوده‌ایم.

امضای ۱۱۷ سند همکاری صنعت و معدن با طرف‌های خارجی

وزارت صنعت، معدن و تجارت نیز در چارچوب اقتصاد مقاومتی و فضای پسابرجام ۱۱۷ سند همکاری را با شرکت‌های معتبر خارجی امضا کرد که بیش از ۵۳ درصد آنها به مراحل اجرای سرمایه‌گذاری مشترک وارد شده است.

از مجموع اسناد امضا شده در وزارت صنعت، معدن و تجارت در قالب اقتصاد مقاومتی، ۳۶ سند تفاهمنامه امضا و ۱۸ قرارداد نهایی شد. همچنین از مجموع ۱۱۷ سند همکاری امضا شده با شرکت‌های معتبر خارجی، ۶۳ سند با سهم ۵۳٫۸ درصد به مراحل اجرای سرمایه‌گذاری مشترک رسیده است.

برابر این گزارش، به وجود آمدن فضای مناسب گفت‌و‌گو با کشورها، انجام مذاکرات و رایزنی‌های گسترده برای الحاق جمهوری اسلامی به سازمان جهانی تجارت(دبلیو.تی.او- WTO)، افزایش دیدار با هیأت‌های سیاسی، اقتصادی و تجاری به بیش از یکصد مورد، پیگیری و برنامه‌ریزی تحقق سرمایه‌گذاری خارجی، افزایش طرح‌های نمایشگاهی داخلی و خارجی و فعال‌ سازی دوباره قراردادهای تعلیق شده به سبب تحریم‌ها از اقدام‌های رخ داده است.

این وزارتخانه همچنین اعلام کرد از شهریورماه ۱۳۹۲ (آغاز دولت یازدهم) تا پایان آذرماه ۱۳۹۵، در بخش صنعت، معدن و تجارت ۱۵۹ طرح با سرمایه‌گذاری هشت میلیارد دلاری مصوب شد که ۶۴ مورد آن با سرمایه پنج میلیارد و ۵۰۰ میلیون دلاری پس از برجام تحقق یافت. در سال ۱۳۹۵، ۵۲ طرح صنعت، معدن و تجارت با ارزش سرمایه‌گذاری پنج میلیارد دلاری تصویب شد. همچنین مشارکت‌ کنندگان خارجی در نمایشگاه‌های جمهوری اسلامی ایران در ۹ ماهه سال ۱۳۹۵ (پایان آذرماه) نسبت به مدت مشابه سال ۱۳۹۴ رشد ۲برابری را تجربه کرد.

رشد حضور خارجی‌ها در بازار سرمایه ایران

بخش صنعت و معدن تنها بخش‌های مدنظر سرمایه‌گذاران خارجی نبوده است و بسیاری از سرمایه‌گذاران حقیقی و حقوقی بازارسرمایه و بورس تهران را برای سرمایه‌گذاری انتخاب کرده‌اند.

از ابتدای سال‌جاری، ورود سرمایه‌گذاران خارجی به بازار سرمایه ایران از لحاظ آماری، سیر صعودی داشته است. در همین خصوص مشاهده می‌شود با حساب ۷ کد سرمایه‌گذار حقوقی خارجی و ۵ کد سرمایه‌گذار حقیقی از انگلیس، آلمان و افغانستان (۳ نفر) که در بهمن ماه سال گذشته(۱۳۹۵) داده شد، مجموع کدهای سهامداران خارجی اعم از حقیقی و حقوقی از مرز ۸۰۰ مورد عبور کرده و بر این اساس مجموع کدهای حقوقی خارجی در بورس تهران به ۱۶۰ کد رسید. همچنین آمار نشان می‌دهد ۷ سرمایه‌گذار حقوقی خارجی از کشورهای لهستان، هلند، کره جنوبی، ارمنستان، مالزی و امارات (۲ شرکت) بهمن ماه گذشته کد سهامداری خود را از شرکت سپرده‌ گذاری مرکزی اخذ کردند.

حضورسرمایه گذاران از ۳۸ کشور خارجی در بورس

در حال حاضر سرمایه‌گذارانی از امریکا، انگلیس، اسپانیا، روسیه، آلمان، سوئیس، سوئد، لهستان، ازبکستان، جمهوری آذربایجان، چین، هلند، هند، ترکیه، لبنان، آفریقای جنوبی، ژاپن، قبرس، ایتالیا، امارات، نروژ، یونان، اندونزی، مالدیو، لهستان، هنگ کنگ، قطر، عراق، پاکستان، سوریه، لوکزامبورگ، کویت، نیوزیلند، مالزی، کره جنوبی، گرجستان، ارمنستان و افغانستان فعال هستند و در این فهرست نام ۳۴ سرمایه‌گذار ایرانی مقیم خارج از کشور نیز دیده می‌شود. یاد آور می‌شود بر اساس قانون، اتباع خارجی می‌توانند پس از پشت سرگذاشتن مراحل قانونی و اخذ کد معاملاتی، در داد و ستدهای بازار سرمایه مشارکت داشته باشند و نخستین کد سهامدار خارجی بازار سرمایه ایران را آبان ماه سال ۱۳۷۳ یک شرکت آلمانی دریافت کرد و تاکنون بیش از ۸۰۰ کد سهامدار خارجی در این بازار صادر شده است.

لازم به ذکر است که سرمایه‌ گذاری خارجی در بازار سرمایه کشور در اوایل سال ۱۳۹۲ حدود ۱۳۹۷ میلیارد ریال بوده که این رقم در آذرماه سال ۱۳۹۵ با ۷۸۲ درصد رشد به ۱۲ هزار و ۳۲۱ میلیارد ریال رسیده است. گزارش‌ها همچنین نشان می‌دهد تحرک سرمایه‌گذاران خارجی در بازار سرمایه، افزایش چشمگیری داشته و ارزش معاملات آنها نیز نزدیک به پنج برابر افزایش یافته است.

منبع: ایران