به گزارش آتیه نیوز به نقل از اقتصادآنلاین به نقل از تعادل ،  در این میان، ایران در سال‌های گذشته به یکی از مقاصد اصلی این روغن در دنیا تبدیل شده بود. از سال۱۳۸۲ روند واردات این روغن با افزایش مواجه شد و به مرور زمان واردات آن به‌شدت افزایش یافت. از سال‌های۱۳۸۵ تا ۱۳۹۲ واردات این روغن در اوج خود به سر می‌برد تا اینکه هشدار وزیر بهداشت دولت یازدهم مبنی بر استفاده از این روغن در محصولات لبنی، به سرعت جلوی واردات این محصول را گرفت.

ولی سوال این است که در سال‌های گذشته، واردات این محصول چه میزان بود و پس از هشدارهای وزیر و واکنش رسانه‌ها و مردم به این امر، روند واردات این محصول چگونه بوده است. در گزارش پیش رو از سه منبع گمرک جمهوری اسلامی ایران، وزارت کشاورزی ایالات‌متحده و سایت OEC استفاده شده است که داده‌های آنها تقریبا با همدیگر تطابق و همخوانی دارند و یکی میزان واردات دلاری در سال شمسی، دومی میزان واردات وزنی به ایران در سال میلادی و دیگری واردات دلاری در سال میلادی را بررسی کرده است.

 از کشورهای فقیر به کشورهای فقیر

روغن پالم، محصولی است خام، که نه در شاخص‌های پیچیدگی اقتصادی حرفی برای گفتن دارد و نه از لحاظ شاخص‌های مولد. جیبوتی و کنگو جزو کشورهایی هستند که بیشترین حجم صادرات‌شان، روغن پالم است. در میان ۴تولیدکننده بزرگ دنیا اگرچه نام هلند هم دیده می‌شود، ولی نزدیک به ۹۰درصد از روغن‌های پالم دنیا در خط‌الرس جنوب شرقی آسیا توسط ۲کشور اندونزی، مالزی و همچنین گینه‌نو تولید می‌شوند. اگرچه این روغن هزاران سال است برای مصارف خوراکی و پخت‌وپز استفاده می‌شود، ولی با نگاهی به بزرگ‌ترین واردکنندگان این محصول در دنیا، به خصایص اصلی این روغن پی می‌بریم. براساس اطلاعات وزارت کشاورزی ایالات‌متحده امریکا، کشور هند، با واردات ۱۰میلیون و ۲۵۰ هزار تن روغن بزرگ‌ترین واردکننده این روغن در دنیاست و به تنهایی بیش از ۲۰درصد کل تجارت روغن‌های پالم را به خود اختصاص داده است. پس از آن، کشور چین با واردات ۵٫۱۵۰میلیون تن در رده دوم قرار دارد. پاکستان با ۳٫۳میلیون تن، مصر با ۱٫۶میلیون تن و بنگلادش با ۱٫۵میلیون تن در رتبه‌های بعدی قرار دارند. امریکا، میانمار، فدراسیون روسیه، ویتنام، فیلیپین و ترکیه رده‌های بعدی واردات را به خود اختصاص داده‌اند. مجموع ۲۷کشور عضو اتحادیه اروپا نیز با مجموع ۶٫۶میلیون تن واردات روغن پالم دارند که رقم قابل‌توجهی است.

براساس این آمار، اطلاعات سال۲۰۱۶ میلادی هنوز به جمع‌بندی نرسیده اما ایران در سال۲۰۱۵ رتبه۲۳ را در این فهرست دارد. گفتنی است کشور هند در سال۲۰۱۶ با رشد ۱۰درصدی واردات این روغن مواجه بوده است. چین پس از کاهش ۱۲درصدی سال گذشته، امسال ۳درصد رشد واردات روغن پالم داشت. پاکستان نیز از سال۲۰۰۹ تاکنون با روند رو به رشد واردات این محصول مواجه بوده و حجم واردات آن طی این مدت ۱۶۰درصد رشد داشته است. کشورهای ساحل‌عاج، جمهوری دومنیکن، کامرون، گینه، هندوراس، الجزایر و آنگولا هم بیشترین رشد واردات را در سال جاری داشته‌اند.

 روند واردات روغن پالم به ایران

براساس اطلاعات منتشر شده توسط وزارت کشاورزی امریکا، واردات روغن پالم به ایران از سال۲۰۰۲ با رشد قابل‌توجهی مواجه بود و این روند نسبتا تا سال۲۰۱۲ ادامه داشت. در این مدت ۱۰ساله، واردات این روغن به ایران ۱۰برابر رشد کرد و از ۷۲هزار تن در سال۲۰۰۱ به ۷۲۲هزار تن در سال۲۰۱۲ رسید. در سال۲۰۱۳ واردات این محصول به ایران با کاهش ۱۵درصدی مواجه شد و به ۶۰۹هزار تن رسید. این روند در سال۲۰۱۴ (سالی که با هشدارهای جدید وزیر بهداشت نسبت به واردات روغن پالم همراه شد) با کاهش ۶۸درصدی به ۱۹۵هزار تن رسید. این اطلاعات تقریبا با داده‌های سایت OEC و گمرک، مطابقت دارد. این در شرایطی است که پس از آن، در سال۲۰۱۵ با افزایش قابل تامل و دوباره این محصول مواجهیم؛ به‌طوری که براساس آمار وزارت کشاورزی امریکا، واردات روغن پالم در ۲۰۱۵ به حدود ۴۰۰هزار تن رسید و در ۲۰۱۶ نیز تاکنون همین رقم ثابت مانده است.

براساس داده‌های این سایت، بیشترین میزان واردات ایران برحسب ارزش دلاری در سال۲۰۱۱ صورت گرفت. در این سال ایران حتی از هلند هم روغن پالم وارد کرد تا حجم واردات این محصول، مجموعا به ارزش ۸۶۸میلیون دلار برسد. براساس اطلاعات این وب‌سایت در سال‌های۲۰۱۲ و ۲۰۱۳ واردات این محصول نزدیک به ۷۹۰میلیون دلار بود و در سال۲۰۱۴، واردات آن یکباره به ۵۶۵میلیون دلار کاهش یافت.

 کاهش واردات پس از هشدارها

ازسوی دیگر، براساس اطلاعات گمرک ایران از میزان روغن وارداتی پالم، در سال۱۳۹۰ نزدیک به ۳۲میلیون و ۸۲۵هزار دلار روغن «سوپرپالم اولئین» وارد کشور شد. در همین سال به میزان ۱۵۹میلیون و ۹۸۶هزار دلار هم «پالم اویل» و ۴۹۸میلیون و ۷۹۶هزار دلار «پالم اولئین» وارد کشور شده است. بر این اساس در سال۱۳۹۰ مجموعا حدود ۶۹۱میلیون دلار انواع روغن پالم وارد کشور شد.

در سال۹۱ واردات این محصول با افزایش ۱۳۳درصدی همراه بود. واردات «سوپرپالم اولئین» به ۴۴میلیون و ۵۱۲هزار دلار افزایش یافت و ۱۱۱میلیون و ۹۰۲هزار دلار «پالم اویل» وارد کشور شد. در این سال «پالم اولئین» به تنهایی ۶۴۵میلیون و ۳۳۰هزار دلار واردات داشت که باعث افزایش شدید واردات این محصول به کشور شد. واردات انواع روغن پالم در سال۱۳۹۱ به ۸۰۱میلیون و ۷۴۴هزار دلار رسید. واردات «سوپرپالم اولئین» در سال۹۲ به ۱۱میلیون و ۸۸۰هزار دلار و «پالم اویل» به ۷۴میلیون و ۱۵۲هزار دلار کاهش یافت. در این سال اما روند واردات «پالم اولئین» تغییر چندانی نداشت و مجموع واردات آن به ۶۳۷میلیون و ۷۵۰هزار دلار رسید.

مجموع واردات انواع روغن در این سال به ۷۲۳میلیون دلار رسید.

در تابستان سال۹۳ اما، با هشدارهای وزیر واردات روغن پالم کمی کاهش یافت که تاثیر آن در آمارها دیده می‌شود. واردات محصول «سوپرپالم اولئین» در این سال به ۲میلیون و ۲۹۶هزار دلار کاهش یافت ولی «پالم اویل» با روند افزایشی بسیار عجیبی به ۴۸۶میلیون و ۳۲۳هزار دلار رسید. با افزایش این محصول، واردات «پالم اولئین»، محصول دیگری که همواره بیشترین سهم را از بازار داشت، کاهش بسیار شدیدی را تجربه کرد و به ۲میلیون و ۳۷هزار دلار رسید. صحبت‌های وزیر راجع به استفاده از روغن پالم در محصولات لبنی داخلی و بازتاب رسانه‌یی آن در نیمه این سال باعث شد مجموع واردات این روغن ارزان قیمت به ۴۹۰میلیون دلار برسد که کاهش ۳۲درصدی را نسبت به سال قبل آن داشت. در سال۹۴ نیز، واردات این روغن به‌شدت کاهش یافت. بر اساس اطلاعات گمرک جمهوری اسلامی ایران واردات محصول «سوپرپالم اولئین» و «پالم اولئین» در این سال به صفر رسید و تنها «پالم اویل» وارد کشور شد. میزان واردات این محصول به ۲۲۴میلیون و ۲۱۷هزار دلار رسید. براساس اطلاعات ثبت شده در گمرک ایران این تنها نوعی از روغن پالم بود که در این سال به کشور وارد شد که نشان از کاهش ۵۵درصدی واردات این محصول به کشور بود.

 ادامه روند واردات در سال‌ جاری

بر اساس این گزارش، در ۵ماهه ابتدایی سال۹۶ اما دوباره واردات «پالم اولئین» از سر گرفته شد و تاکنون این محصول به ارزش ۲۸۲هزار دلار به گمرک اصفهان وارد شده است. «سوپرپالم اولئین» هنوز به کشور واردات ندارد و «پالم اویل» هم در ۵ماهه ابتدایی سال، ۹۵میلیون و ۵۲۱هزار دلار واردات داشته است. اگر واردات این روغن با همین روند ادامه پیدا کند ممکن است مجموع واردات آن در آخر سال از سال گذشته بیشتر شود. این در شرایطی است که بر اساس آمار، اگر میانگین واردات روغن پالم اویل در مدت مشابه سال گذشته درنظر گرفته شود، رقمی بیش از ۲۳۰میلیون دلار تا پایان سال جاری به دست می‌آید که زنگ خطری برای افزایش چراغ خاموش حجم و ارزش واردات این ماده مضر صنعت غذاست.

 

روغن پالم

اشتراک گذاری در تلگرامکانال تلگرام مرکز آموزش بازرگانی آتیه